Landschapszorg en -ontwikkeling zijn een constant aandachtspunt voor de VLM. Investeren in duurzame open ruimte betekent immers ook aandacht besteden aan landschappelijke kwaliteit.
Elk inrichtingsproject heeft in min of meerdere mate een impact op het landschap. Zowel bij landinrichting, natuurinrichting als ruilverkaveling wordt het uiteindelijke effect op het landschap in overweging genomen. Soms is het herstel van een cultuurhistorisch landschap de betrachting, soms de landschappelijke inpasbaarheid van bijvoorbeeld dorpskernen of agrarische gebouwen. Bij andere projecten wordt het effect van specifieke maatregelen zoals grond- of infrastructuurwerken geëvalueerd om na te gaan of de landschapsevolutie wel wenselijk is.
Bij projecten in het kader van plattelandsontwikkeling wordt een integrale benadering vooropgesteld met bijzondere aandacht voor de identiteit van het gebied. Een identiteit die in grote mate bepaald wordt door de landschapskenmerken. Het beheer en onderhoud van het landschap gebeurt alsmaar vaker door plaatselijke boeren die mede ondersteund worden door de VLM.
Landschapsvisie
Dat de interpretatie van de term 'landschap' vaak heel persoonlijk is en het landschap door iedereen anders wordt beleefd, illustreren enkele VLM-deskundigen:
'...Waar zich kansen voordoen, kan evengoed een nieuwe identiteit aan het landschap worden toegevoegd...' (de planoloog)
'...Het esthetische aspect mag niet het enige zijn, ook de functie van het landschap moet in rekening worden gebracht...' (de bioloog)
'...Soms vraag ik mij af of de volgende generaties niet zullen denken dat we het zo druk hadden met beschermen dat we nauwelijks iets nieuws hebben gemaakt...' (de landschapsarchitect)
'... In een landschap lees je zo veel dat je moeilijk kan spreken van hét landschap of dé identiteit van een landschap...' (de cultuurdeskundige)
'...Belangrijk is ervan uit te gaan dat het landschap 4-dimensionaal is...' (de archeoloog)
Hoe de VLM landschap precies aan bod laat komen in haar projecten wil al wel eens variëren. Soms wordt op een deelaspect van het landschap gefocust, maar heel vaak wordt de open ruimte in zijn totaliteit benaderd. Wat zijn de verwachtingen, hoe is de context, wie werkt mee aan het project en wat vindt de regio er zelf van? Allemaal elementen die een rol spelen bij het ontwikkelen van een visie op het landschap.
Wat houdt landschapsontwikkeling in?
De zorg voor en ontwikkeling van het landschap kan heel divers worden vertaald. De VLM werkt onder andere aan:
- het verbeteren van de landschappelijke structuur;
- het visueel aantrekkelijker maken van de openbare ruimte;
- het behoud en herstel van traditionele landschappen;
- het opwaarderen van cultureel landschappelijk erfgoed;
- het vergroten van de leesbaarheid van het landschap;
- het creëren van bakens en landmarks;
En concreet...?
- aanplant van houtkanten, bomenrijen en boomgaarden;
- inrichting van recreatieve infrastructuur;
- bosuitbreiding of -omvorming;
- aanleg of herinrichting van dreven;
- aanleg en herstel van waterplassen en poelen;
- aanleg van een landschapspark;
- groen- en erfbeplanting;
- herinrichting van dorpskernen;
- beheerovereenkomsten en agrarisch aannemingswerk;
- creëren van bakens.