De minister van Plattelandsbeleid, Kris Peeters, deed op 26 maart 2008 een oproep aan lokale besturen, instellingen en verenigingen tot het opstarten en uitbouwen van projecten die bijdragen tot het beleven van stilte- en rustkwaliteit op het Vlaamse platteland. Door het ondersteunen van pilootprojecten die de kwaliteiten stilte en rust als een collectieve waarde op het Vlaamse platteland bevorderen wil deze STeR campagne bijdragen aan het maatschappelijk draagvlak voor meer rust en stilte in de gehele samenleving. De pilootprojecten hebben een voorbeeldfunctie en zich richten op het realiseren van concrete zichtbare resultaten op het terrein. Tot 15 september 2008 hadden lokale initiatiefnemers tijd om een project rond stilte- en rustbeleving uit te werken en in te dienen via de projectfiche. Een jury zal deze projecten dan beoordelen.
Op 11 februari 2009 maakte Minister van Plattelandsbeleid Kris Peeters de vier geselecteerde STeR projecten bekend:
- ‘(s)Maak de stilte’ (stiltegebied Gerhagen, op grondgebied van Tessenderlo en Averbode)
- ‘Ontdek de stilte’ (West-Vlaanderen)
- ‘VISTA’ (stiltegebied Dender-Mark, op grondgebied van Galmaarden, Geraardsbergen en Ninove)
- ‘Stilleven II’ (Reservaatzone Donkmeer, Berlare)
Meer informatie op www.ipo-online.be
Pilootproject Buurtwinkels
Buurtwinkels, die een sociale en economische veerkracht hebben voor dorpen, zijn op het platteland de laatste jaren gedaald. Om de buurtwinkels een zetje in de rug te geven, heeft de VLM op initiatief van minister-president Yves Leterme op 11 mei 2006 een oproep gelanceerd om innovatieve buurtwinkelprojecten in te dienen. De vier verkozen projecten konden elk rekenen op 25000 Euro vanuit het Vlaams Plattelandsbeleid. Op 10 december 2006 werd een tweede oproep gelanceerd en de bedoeling is om de ervaringen te bundelen in een praktijkgids die andere gemeenten kan inspireren tot innovatieve projecten met buurtwinkels.
Meer informatie op www.ipo-online.be
Dorpsnetwerken voor zorg in een rurale omgeving (ZORO)
Op 15 maart 2007 werd, in opdracht van het kabinet van plattelandsbeleid i.s.m. de Vlaamse overheid, een oproep gelanceerd tot indienen van pilootprojecten in het kader van het Vlaams geïntegreerd plattelandsbeleid onder de noemer 'dorpsnetwerken voor zorg in een rurale omgeving (ZORO)’. De oproep heeft als doelstelling het stimuleren van lokale besturen en OCMW’s tot het oprichten, uitbouwen, activeren en beheren van een dorpsnetwerk voor zorg in een rurale omgeving.
Op 1 december 2007 zijn de weerhouden projecten gestart en zij hebben tot 1 december 2009 de tijd om hun doelstellingen waar te maken. De resultaten van deze 9 pilootprojecten zullen worden gebundeld in een praktijkgids voor het opstarten van dorpsnetwerken voor zorg in Vlaanderen. Op basis van de behaalde resultaten kunnen ook beleidsaanbevelingen geformuleerd worden met het oog op een reguliere beleidsaanpak inzake dorpsnetwerken voor zorg.
Meer informatie op www.ipo-online.be
Project ‘Dorp met Toekomst’
De Vlaamse prijs ‘Dorp met toekomst’ werd in 2007 voor de eerste maal georganiseerd en is inmiddels aan de derde editie toe. De wedstrijd ‘Dorp met toekomst’ is een initiatief van de Landelijke Gilden, de socio-culturele vereniging binnen de Boerenbond die zich richt tot alle plattelandsbewoners en Cera, dat als coöperatie investeert in verschillende maatschappelijke domeinen. Drie jaar geleden lanceerden zij in partnerschap met de Vlaamse overheid, Nest, De Zondag en De Streekkrant/De Weekkrant het project ‘Dorp met toekomst’. Een wedstrijd met als doel dorpsbewoners aan te zetten om zelf de handen uit de mouwen te steken en via kleinschalige, maar gedragen projecten samen de leefbaarheid van hun dorp te verbeteren.
Elst, een deelgemeente van Brakel (Oost-Vlaanderen) met 1100 inwoners, is de eindwinnaar van de Vlaamse prijs ‘Dorp met toekomst’ 2009. De Elstenaars wonnen met het project ‘Dorpsforum Elst’. Met het project ‘Dorpsforum Elst’ bouwden verschillende verenigingen en vrijwilligers door de restauratie van de parochiezaal niet enkel aan een fysiek forum. Zij deden dat ook gedurende enkele maanden door de opstart van verschillende communicatiekanalen (dorpskrant, -website en infozuil) en acties en activiteiten (‘Het Tenteke’, de Dorpsdag etc.). Zo creëerden zij een forum waar de dorpsgenoten elkaar en het dorp leerden kennen, waar de verenigingen duurzame banden ontwikkelden en waar nieuwe ideeën ontstonden.
Zij krijgen een dorpsfeest ter waarde van 10.000 euro als prijs. Het feest ging door op 20 februari 2010.
84 dorpen stuurden voor deze derde editie van ‘Dorp met toekomst’ een projectvoorstel in. De provinciale jury’s selecteerden er in maart 34 die tot 2.500 euro kregen om hun project uit te voeren. Dat gebeurde tussen april en half september 2009. Na een moeilijke evaluatie verkoos de Vlaamse jury uiteindelijk Elst tot eindwinnaar.
Alle info is te vinden op www.dorpmettoekomst.be. Meer info: 016/28 60 42 of info@dorpmettoekomst.be.
Afgewerkte initiatieven
Pilootproject Busschuilhuisjes op het platteland
Op initiatief van de gemeente Heuvelland werd een concept uitgewerkt voor busschuilhuisjes op het platteland, in samenwerking met VLM (die werd belast met de prefinanciering van het ontwerp), WVI vzw, provinciebestuur West-Vlaanderen, De Lijn en de Vlaamse bouwmeester. Het project draagt bij tot een kwalitatieve inrichting van het publiek domein in dorpen. Een schuilhuisje dat door haar vormgeving, materiaalkeuze en uitzicht, … geïntegreerd wordt in de landelijke omgeving van de gemeente Heuvelland geeft bovendien een intrinsieke meerwaarde aan de betreffende locatie en haar onmiddellijke omgeving.
Meer informatie op www.ipo-online.be
Pilootproject: De hopteelt in het Vlaanderen van de 21ste eeuw
Het pilootproject plattelandsbeleid 'de hopteelt in het Vlaanderen van de 21ste eeuw' had de uitwerking van een aantal instrumenten op het oog, die de specifieke nichemarkten voor de Vlaamse hop maximaal toegankelijk moeten maken voor de Vlaamse hoptelers. Het project is opgesplitst in 3 luiken overeenkomstig de 3 specifieke nichemarkten die belangrijk worden geacht: de productie van Belgische bieren, de conservatie van een uniek cultuurhistorisch erfgoed en de toeristisch-recreatieve troef. Het project werd gerealiseerd binnen de hopproducerende regio Poperinge (incl. de naburige gemeenten Vleteren, Ieper, Heuvelland en Komen). Het gebiedsgerichte karakter is belangrijk in het kader van het geïntegreerd, gebiedsgericht en gedifferentieerd plattelandsbeleid dat door de Vlaamse regering wordt vooropgesteld. De aansluiting met de kleinere en tweede hopproducerende regio Asse - Aalst wordt gelegd in de projectgroep. Via deze werking kan ook deze regio haar voordeel uit de resultaten halen en naar de eigen regio vertalen. VLM werkte hiervoor samen met het provinciebestuur van West-Vlaanderen en het West-Vlaams Proefcentrum voor de Akkerbouw vzw.
Meer informatie op www.ipo-online.be
Maand van het Platteland
De campagne Maand van het Platteland brengt verschillende actoren samen…
- Vlaams Minister-president Kris Peeters (initiatiefnemer)
- Vlaamse Landmaatschappij (coördinator)
- Vlaamse en Provinciale overheden, sociaal-cultureel middenveld en private actoren (organisatoren)
…om het Vlaams Platteland in de kijker te plaatsen…
- een platteland waar het aangenaam wonen is
- een platteland waar je kan werken
- een platteland dat jou ontspanning biedt
…om een onvergetelijke maand te organiseren voor jong en oud…
- met activiteiten waar je plezier aan beleeft
- met een gigantisch aanbod van informatie over het platteland
- met heel veel smaken, geuren en kleuren
De campagne Maand van het Platteland staat voor een innovatieve en duurzame aanpak die beleidsdomeinen overschrijdt. Een aanpak die zowel bestaande initiatieven op het platteland ondersteunt, als nieuwe acties promoot. De Maand van het Platteland wil er zijn voor en door ons allen.
Meer informatie op www.maandvanhetplatteland.be
Het project 'DORPinZICHT uit de startblokken', dat in 2006-2007 gratis ondersteuning biedt bij de begeleiding van DORP inZICHT- toepassingen, wordt - in opdracht van de Vlaamse minister van Plattelandsbeleid en de Vlaamse Landmaatschappij - uitgevoerd door Steunpunt Opbouwwerk Meetjesland vzw in samenwerking met de vzw’s Samenlevingsopbouw Vlaanderen, Samenlevingsopbouw Oost-Vlaanderen en Samenlevingsopbouw West-Vlaanderen. DORP inZICHT is gebaseerd op de Engelse methodiek 'Village Appraisals', het is een instrument VOOR en DOOR bewoners. De stuwende kracht is een projectgroep die bestaat uit inwoners van het dorp. Het initiatief kan van de inwoners zelf komen maar ook van een vereniging of van het lokaal bestuur. DORP inZICHT biedt besturen namelijk de mogelijkheid om hun werking van onderuit mee te laten voeden door het betrekken van bewoners. DORP inZICHT kan met verschillende doeleinden worden toegepast. Sommige projectgroepen willen enkel een zicht krijgen op het leven in het dorp: de mening van dorpsbewoners horen over een concreet probleem, over verschillende leefbaarheidthema’s of over gewenste ontwikkelingen. DORP inZICHT zet bewoners echter ook aan om met de resultaten van de bevraging aan de slag te gaan. Dit kan bijvoorbeeld door het opstellen van een actieplan om het dorp leefbaarder te maken en het zoeken van inwoners die zich engageren voor de uitvoering hiervan. Er kan ook een concreet probleem aangepakt worden. Of er kan een bewonersplatform gecreëerd worden, dat als gesprekspartner van de gemeente dient.
Het project DORP inZICHT kreeg op 1 juli 2008 verlenging voor 1 jaar onder de naam ‘DORP inZICHT als sokkel voor participatieve dorpsontwikkeling’.