De Mestbank heeft een heleboel ondersteunende taken maar oefent daarnaast ook een controlefunctie uit. Personen die het goed menen met het milieu en de wetgeving precies opvolgen, wil de Mestbank beschermen. Wie plichtsbewust handelt mag niet het slachtoffer worden van anderen die een loopje nemen met de regels. Een wetgeving kan pas vruchten afwerpen als de overtreders gestraft worden. Controleren en sanctioneren is dus zeker nodig.
Hoe verloopt de controlefunctie?
De Mestbank pakt haar controletaken stapsgewijs aan. In eerste instantie zorgen de mestbankmedewerkers ervoor dat iedereen die met mest te maken heeft, zijn plichten kent. Ze lichten landbouwers en niet-landbouwers in over het nut van de wetgeving en trachten hen maximaal te sensibiliseren. Verder waarschuwen ze voor een dreigende overtreding. Pas wanneer ze merken dat de betrokkenen zich niet aan de voorschriften houden, ondernemen ze maatregelen.
Naar boven
Welke maatregelen worden genomen?
De maatregelen bestaan vooral uit administratieve geldboetes, die een rechtvaardige en rechtszekere handhaving garanderen. Wie zo’n boete opgelegd krijgt, kan daartegen steeds een bezwaar indienen. Enkel voor zeer ernstige overtredingen zal de Mestbank een proces-verbaal opmaken met mogelijke strafrechtelijke vervolging.
Naar boven
Welke sancties zijn er?
Administratieve boetes
De Mestbank kan verschillende administratieve geldboetes opleggen. Bij elke boete staat wie de boete kan krijgen en hoeveel de boete bij een eerste oplegging bedraagt. Bij de administratieve geldboetes geldt als algemeen principe dat bij herhaling van een overtreding binnen de 5 jaar na het opleggen van de boete, het bedrag van de administratieve geldboete wordt verdubbeld. Enkel de boetes in het kader van het nitraatresidu (3 laatste in de reeks) vormen hierop een uitzondering.
De administratieve geldboetes die de Mestbank kan opleggen vindt u hieronder:
1) Balans stikstof en fosfaat
- Wie: elke landbouwer die de geproduceerde dierlijke mest of de ontvangen meststoffen in een bepaald productiejaar niet heeft afgezet conform de bepalingen van het Mestdecreet
- Hoeveel: 1 euro voor elke kg stikstof en 1 euro voor elke kg fosfaat die de landbouwer niet correct heeft afgezet. De administratieve geldboete wordt berekend op basis van de mestbalans
2) Overbemesting perceel
- Wie: iedereen die meer meststoffen opbrengt of laat opbrengen op gronden dan de toegelaten hoeveelheden
- Hoeveel: 1 euro per kg fosfaat en 1 euro per kg stikstof die te veel werd opgebracht
3) Meer dieren dan nutriëntenemissierechten (NER-D)
- Wie: elke landbouwer die op zijn bedrijf op jaarbasis gemiddeld meer dieren houdt dan de toegekende nutriëntenemissierechten
- Hoeveel: 1 euro per overschreden nutriëntenemissierecht. De overschreden nutriëntenemissierechten worden berekend door het verschil te nemen tussen het aantal gehouden dieren per diercategorie vermenigvuldigd met de waarde NER-D per diercategorie, en de toegekende NER-D. De landbouwer kan opschorting van inning van de geldboete aanvragen bij de Mestbank als hij zich ertoe verbindt om in het daaropvolgende productiejaar het aantal dieren zodanig te beperken dat over de twee productiejaren heen de overschreden nutriëntenemissierechten gecompenseerd zijn. Als voldaan is aan deze verbintenis, wordt de geldboete definitief kwijtgescholden. Bij herhaling van een overtreding binnen de 5 jaar na het opleggen van de administratieve geldboete houdt de Mestbank rekening met de definitief kwijtgescholden boete, en bedraagt de boete 2 euro per overschreden nutriëntenemissierecht. Wanneer de verbintenis niet voldaan is, bedraagt de boete 2 euro per overschreden nutriëntenemissierecht.
4) Niet bewezen mestafzet
- producenten van andere meststoffen die de geproduceerde, verhandelde of overgedragen dierlijke mest of andere meststoffen niet afgezet of geëxporteerd hebben volgens de bepalingen van het Mestdecreet
- uitbaters van een mestverzamelpunt die de geproduceerde, verhandelde of overgedragen dierlijke mest of andere meststoffen niet afgezet of geëxporteerd hebben volgens de bepalingen van het Mestdecreet
- uitbaters een bewerkings- of een verwerkingseenheid die de geproduceerde, verhandelde of overgedragen dierlijke mest of andere meststoffen niet afgezet of geëxporteerd hebben volgens de bepalingen van het Mestdecreet
- erkende mestvoerders die de geproduceerde, verhandelde of overgedragen dierlijke mest of andere meststoffen niet afgezet of geëxporteerd hebben volgens de bepalingen van het Mestdecreet
- Hoeveel: 1 euro per kg stikstof en 1 euro per kg fosfaat die niet correct is afgezet of geëxporteerd
5) Melding en afmelding vervoer
- Wie: erkende mestvoerders die het vervoer van één of meerdere vrachten dierlijke mest of andere meststoffen niet gemeld of afgemeld hebben conform de geldende mestwetgeving
- Hoeveel: 50 euro per mestafzetdocument
6) Laattijdige namelding vervoer
- Wie: erkende mestvoerders die het dubbel van hun mestafzetdocument niet binnen de gestelde termijn hebben bezorgd aan de Mestbank of het transport niet tijdig hebben nagemeld via het Mest Transport Internet Loket (MTIL) conform de geldende wetgeving
- Hoeveel:
- indien laattijdig, maar uiterlijk de 30ste dag na het transport: 10 euro per mestafzetdocument
- transporten die op de 30ste dag na het transport nog niet zijn nagemeld: 50 euro per mestafzetdocument
7) Vervoer zonder bewijs van verzending of overhandiging burenregeling
- Wie: iedereen die dierlijke mest of andere meststoffen vervoert zonder in het bezit te zijn van het bewijs van verzending of overhandiging van de burenregeling aan de Mestbank
- Hoeveel: 100 euro
8) Niet afsluiten of melden van een burenregeling
- Wie: iedereen die dierlijke mest of andere meststoffen vervoert zonder een burenregeling te hebben afgesloten of zonder het melden van de burenregeling aan de Mestbank
- Hoeveel: 200 euro
9) Transporten zonder volledig en correct ingevuld mestafzetdocument
- Wie: iedereen die dierlijke mest of andere meststoffen vervoert zonder het voorgeschreven mestafzetdocument juist en volledig op te maken
- Hoeveel: 200 euro per mestafzetdocument
10) Verzuim aangifteplicht
- Wie: elke aangifteplichtige die binnen de dertig dagen na verzending van de herinneringsbrief, nog steeds geen aangifte heeft ingediend
- Hoeveel: 250 euro
11) Foutieve aangifte
- Wie: iedereen die de aangifte foutief heeft ingediend
- Hoeveel: 300 euro
12) Niet bijhouden register
- Wie: iedereen die het voorgeschreven register met betrekking tot de veestapel niet bijhoudt
- Hoeveel: 250 euro
13) Nutriëntenbalansen niet ter inzage
- Wie: iedereen die de nutriëntenbalans, samen met de bewijsstukken ter onderbouwing van de aan- en afvoerposten, niet ter inzage houdt van de toezichters van de Mestbank
- Hoeveel: 250 euro
14) Vervoer zonder verplichte documenten
- Wie: iedereen die dierlijke mest of andere meststoffen vervoert zonder in het bezit te zijn van de vereiste documenten
- Hoeveel: 100 euro
15) Verzet gebruik Sanitel
- Wie: landbouwers die weigeren om aan de Mestbank toestemming te verlenen om de cijfergegevens met betrekking tot de dierenaantallen van de diersoort rundvee gehouden vanaf 1 januari 2007 in SANITEL te raadplegen en te gebruiken
- Hoeveel: 500 euro
16) Niet of niet-correct gebruik AGR-GPS
- Wie: erkende mestvoerders die het geautomatiseerd systeem van online positiebepaling niet of niet correct gebruiken
- Hoeveel: 200 euro per mestafzetdocument
17) Mestverwerkingsplicht en verwerking 25 % NER
- Wie: bedrijfsgroepen die niet voldoen aan de mestverwerkingplicht, of bedrijven die in het kader van bedrijfsontwikkeling de verwerking van de 25 % nutriëntenemissierechten niet volbrengen
- Hoeveel: 2 euro per kg stikstof die niet correct is verwerkt
18) Mestuitscheidingsbalansen: ter inzage en bij aangifte
- Landbouwers die de mestuitscheidingsbalans, samen met de bewijsstukken ter onderbouwing van de aan- en afvoerposten, niet ter inzage kunnen geven aan de toezichthoudende ambtenaren tijdens een controle in een bepaald productiejaar
- Landbouwers die onvoldoende stavingstukken bij de aangifte voegen en binnen de dertig dagen na verzending van de herinneringsbrief, nog steeds onvoldoende stavingstukken hebben ingediend
- Hoeveel: 2 euro, vermenigvuldigd met de gemiddelde veebezetting van het aantal dieren van de diersoort varkens, die op het bedrijf gedurende dat kalenderjaar werden gehouden
19) Vervoer erkende verzenders: melding en afmelding
- Wie: aanbieders van meststoffen die het vervoer van één of meerdere vrachten meststoffen niet hebben gemeld of afgemeld conform de geldende mestwetgeving
- Hoeveel: 50 euro
20) Vervoer erkende verzenders: zonder verzenddocument
- Wie: aanbieders van meststoffen die tijdens het transport geen volledig en correct ingevuld verzenddocument kunnen voorleggen
- Hoeveel: 200 euro
21) Nitraatresidu in risicogebied: overschrijding
- Wie: elke landbouwer bij wie, bij de bemonstering van een tot zijn bedrijf behorend perceel landbouwgrond, gelegen in een risicogebied, in de periode van 1 oktober tot 15 november, een nitraatresidu is vastgesteld van meer dan 150 kg stikstof/ha
- Hoeveel: het bedrag van de administratieve geldboete wordt per perceel als volgt berekend: (gemeten nitraatresidu – 150 kg stikstof/ha) x 4 euro + 100 euro.
22) Nitraatresidu in risicogebied: verzet staalnames
- Wie: de landbouwer die zich verzet tegen de nitraatresidustaalnames.
- Hoeveel: 250 euro per staalname
23) Nitraatresidu (zowel in als buiten risicogebied): teeltplan en bemestingsplan/register
- Wie: de landbouwer die de verplichtingen aangaande het teeltplan, het bemestingsplan of het bemestingsregister niet heeft nageleefd.
- Hoeveel: 250 euro.
24) Melding en afmelding vervoer
- Wie: geregistreerd verzender die het vervoer van één of meerdere vrachten dierlijke mest of andere meststoffen niet gemeld of afgemeld heeft conform de geldende mestwetgeving
- Hoeveel: 50 euro per verzenddocument
25) Transporten zonder volledig en correct ingevuld verzenddocument
- Wie: de aanbieder die als geregistreerd verzender dierlijke mest of andere meststoffen laat vervoeren zonder het voorgeschreven verzenddocument juist en volledig op te maken
- Hoeveel: 200 euro per verzenddocument
26) Laattijdige namelding vervoer
- Wie: geregistreerd verzender die het transport niet tijdig heeft nagemeld via het Mest Transport Internet Loket (MTIL) conform de geldende wetgeving
- Hoeveel:
- indien laattijdig, maar uiterlijk de 30ste dag na het transport: 10 euro per verzenddocument
- transporten die op de 30ste dag na het transport nog niet zijn nagemeld: 50 euro per verzenddocument
27) Geen analyse in het kader van derogatie of ter staving van een mesttransport zonder richtwaarden
- Wie: iedereen die niet de vereiste analyseresultaten kan voorleggen in het kader van de derogatievoorwaarden of ter staving van de mestsamenstelling bij transporten waarbij geen gebruik gemaakt werd van richtwaarden.
- Hoeveel: 200 euro
28) Geen inscharingscontract
- Wie: landbouwers die geen inscharingscontract hebben voor de periode dat dieren van een exploitant grazen op de percelen van een andere exploitant
- Hoeveel: 200 euro
29) Geen analyse i.k.v. derogatie of ter staving van mesttransport zonder richtwaarden
- Wie: iedereen die niet de vereiste analyseresultaten kan voorleggen in het kader van de derogatievoorwaarden of ter staving van de mestsamenstelling bij transporten waarbij geen gebruik gemaakt werd van richtwaarden.
- Hoeveel: 200 euro
Naar boven
Strafbepalingen
Het Mestdecreet voorziet in een aantal strafbepalingen voor wie het Mestdecreet niet naleeft.
De onderstaande administratieve geldboetes werden geschrapt uit het Mestdecreet en opgenomen in het Milieuhandhavingsdecreet. Voor die overtredingen geldt nu ook een strafbepaling.
1) Uitrijregeling
- Wie: iedereen die dierlijke mest, andere meststoffen of kunstmest op landbouwgrond opbrengt buiten de toegelaten uitrijperiode
- Hoeveel: de boete van 300 euro vervalt en wordt vervangen door een strafbepaling onder het milieuhandhavingsdecreet. Die overtredingen worden overgemaakt aan het Parket.
2) Opbrenging van meststoffen
- Wie: iedereen die meststoffen opbrengt in overtreding met de uitrijbepalingen op steile hellingen, op drassig, ondergelopen, bevroren of met sneeuw bedekt land of in de nabijheid van waterlopen
- Hoeveel: de boete van 300 euro vervalt en wordt vervangen door een strafbepaling onder het milieuhandhavingsdecreet. Die overtredingen worden overgemaakt aan het Parket.
3) Emissiearme aanwending
- Wie: iedereen die dierlijke mest of andere meststoffen niet overeenkomstig de methoden van emissiearme aanwending opbrengt of niet binnen de gestelde termijn onderwerkt
- Hoeveel: de boete van 300 euro vervalt en wordt vervangen door een strafbepaling onder het milieuhandhavingsdecreet. Die overtredingen worden overgemaakt aan het Parket.
4) Vervoer, afzet en gebruik spuistroom of spuiwater
- Wie: iedereen die spuistroom of spuiwater vervoert, afzet of gebruikt in overtreding met de bepalingen van het Mestdecreet en haar uitvoeringsbesluiten
- Hoeveel: de boete van 200 euro vervalt en wordt vervangen door een strafbepaling onder het milieuhandhavingsdecreet. Die overtredingen worden overgemaakt aan het Parket.
Een overzicht van de verschillende stappen dat een proces-verbaal, opgesteld onder het Milieuhandhavingsdecreet, doorloopt vindt u in de Toelichting van het Milieuhandhavingsdecreet.
Naar boven