Grootloon 

april 1998: eerste ontwerp van ruilverkavelingsplan
augustus 2000: oprichting ruilverkavelingscomité en commissie van advies
2001-2002: bepaling van de inbreng
2005-2007: ruilverkavelingswerken
2005-2006: herverkaveling
27 april 2007: ondertekening van de ruilverkavelingsakte

Sinds 15 maart 2010 worden er nieuwe werken uitgevoerd op het terrein. Tijdens die werken worden wegenwerken uitgevoerd en een nieuw wachtbekken aangelegd. In totaal wordt 10 km landbouwwegen nieuw aangelegd of vernieuwd (lot 1). Gelijktijdig zijn de landschaps- en inrichtingswerken (lot 2a en 2b) gestart om verschillende natuurgebieden en wachtbekkens in te richten. Ook worden vier nieuwe poelen gegraven en een bestaande poel verbeterd. Bovendien komen er vier nieuwe picknickplaatsen bij en krijgt het speelbos een schuilplaats en berging. De werken duren tot het einde van 2010.

Na 2010 zijn alleen nog de kostenomslag en de ondertunneling van de rijksweg Tongeren-Sint-Truiden voor de voetgangers gepland.

Geografische afbakening: De ruilverkaveling ligt in Haspengouw (Zuid-Limburg), ten zuiden van het stadscentrum Borgloon. De noordgrens is de Steenweg van Sint-Truiden naar Tongeren.

De voornaamste doelstelling binnen een ruilverkaveling is de herindeling van percelen. Ook de ruilverkaveling Grootloon tovert het lappendeken van versnipperde en veelhoekige percelen om tot een economisch beter werkbaar geheel. De 121 landbouwbedrijven die in dit gebied liggen, krijgen door de herverkaveling grotere percelen met een regelmatigere vorm en een gunstigere ligging. Zo kunnen gebruikers en eigenaars hun percelen meer rendabel bewerken. Na de herverkaveling steeg de gemiddelde perceelsgrootte in het projectgebied Grootloon van 39,57 are naar 104,63 are. Alle eigenaars en gebruikers van de gronden werden bij elke fase uitvoerig geraadpleegd en hadden telkens inspraak.

Toch is een ruilverkaveling meer dan het herschikken van gronden alleen. We zorgen dat de percelen ook beter ontsloten worden door een verbeterde landbouwweg of door de percelen dichter bij het landbouwbedrijf te leggen. Zo zal bijna 27km weg vernieuwd of nieuw aangelegd worden om het landbouwverkeer te verbeteren. Ook voetgangers en fietsers kunnen genieten van een groot aantal van deze wegverhardingen. De Romeinse Kassei krijgt een unieke wegverharding: een tweesporen betonweg met kasseien tussen. Een andere belangrijke doelstelling van de ruilverkaveling is de problematiek van wateroverlast in Broekom en Bommershoven aanpakken. Op vraag van het gemeentebestuur van Borgloon laat het ruilverkavelingscomité van Grootloon tien kleinschalige wachtbekkens bouwen die landschappelijk geïntegreerd worden. De wachtbekkens worden volledig volgens de geldende normen van het integraal waterbeheer hoog in het landschap gebouwd.

Binnen dit ruilverkavelingsproject gaan we ook op zoek naar een oplossing voor andere noden. Dit gebeurt meestal samen met één of meerdere partners. Zo worden maatregelen genomen om waardevolle fauna en flora te beschermen (zoals de bestaande hoogstamboomgaarden, de bedreigde vroedmeesterpad, de dassen, de maretak, …), om een speelbos en een voetgangerstunnel onder de gewestweg aan te leggen en zelfs om een nieuw kerkhof te creëren. Tot slot heeft deze ruilverkaveling ook veel aandacht voor de toeristische mogelijkheden door een fijnmazig wandelwegennetwerk uit te werken langs de mooiste plekjes van het Loonse ‘Grand-Cru’-landschap.

Gemeentebesturen van Borgloon en Heers, provincie Limburg, Vlaams Gewest (ANB en ALBON), Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren, Natuurpunt vzw, WBE Haspengouw, Gallo-Romeins Museum.

Het ruilverkavelingscomité draagt de verantwoordelijkheid over het project en zorgt voor de uitvoering ervan. Daarvoor kan ze rekenen op een belangrijke organisatorische en financiële steun van de Vlaamse overheid (beleidsdomein Leefmilieu, Natuur en Energie). De Vlaamse Landmaatschappij staat in voor de praktische organisatie en Afdeling Land, Bodembescherming, Ondergrond en Natuurlijke Rijkdommen (ALBON) verleent subsidies voor de uitvoering van de werken en bereidt de beslissingen van de minister voor.

De kosten worden gedragen door het Vlaams Gewest, de Provincie Limburg, de Stad Borgloon en voor een klein percentage door alle eigenaars. Tot nu toe bedragen de kosten van de werken die in uitvoering zijn meer dan 4 miljoen euro. Om de andere projectvoorzieningen uit te voeren is er nog ongeveer 2,6 miljoen euro nodig.