Periode
01/02/2025 - 01/09/2025
Opdrachtgever
Afdeling Platteland en Mestbeleid van de VLM
Uitvoerders
Karoline D'Haene (ILVO), Kurt Sannen (INBO) en Georges Hofman (Universiteit Gent)
Opzet van de studie
De mestwetgeving verplicht landbouwers om mest emissiearm toe te dienen, waarbij de focus vooral ligt op de gebruikte aanwendingstechniek. Het is al langer verboden om mengmest breedwerpig uit te rijden op grasland, en de sleepslang- en sleepvoettechniek worden vanaf 2028 niet meer toegestaan.
In deze literatuurstudie werd onderzocht of de focus op het verminderen van ammoniakemissies door injectie van mengmest op perceelsniveau onbedoelde effecten met zich meebrengt voor de graslandbiodiversiteit en voor andere stikstofverliezen. Daarom werden de effecten van enkele alternatieven voor mestinjectie (zoals andere aanwendingstechnieken, mestbehandelingen, en aangepast beheer zoals meer stalmest, compost, of grasklaver) op zowel stikstofverliezen (NH3, N2O en NO3-) als de biodiversiteit (bodemleven, flora en weidevogels) onderzocht.
Resultaten
Geen enkele aanwendingstechniek kan alle milieuproblemen onder alle omstandigheden simultaan minimaliseren. Mestinjectie en verdunning met water zijn de beste technieken om ammoniakemissies te verlagen maar creëren risico's op hogere lachgasemissies bij warme, vochtige bodems. Daarom vragen duurzaam stikstofbeheer en biodiversiteit een integrale benadering van het management van de landbouwer.
In een integraal bedrijfsbeheer spelen beheerkeuzes zoals de mesteigenschappen (fractie snel beschikbare stikstof , C/N-verhouding door rantsoenaanpassing, droge stofgehalte), en de inzet van grasklaver of compost een centrale rol. Die maatregelen verbeteren de bodemstructuur en creëren een stabiele, minder toxische leefomgeving voor het bodemvoedselweb. Alleen door mesteigenschappen, bemestingstechniek, graslandbeheer en de '6 J's' samen te optimaliseren, kan de landbouw de noodzakelijke stikstofreductie realiseren zonder structurele schade aan het graslandecosysteem.
Lees de studie
Lees de publicatie 'het effect van alternatieven van mestinjectie op stikstofverliezen en biodiversiteit bij grasland' op de publicatiedatabank Vlaanderen.