Op 18 december 2024 keurde de Vlaamse Regering aanpassingen aan het Mestdecreet goed. Daarin is de nulbemesting in VEN opgenomen. Er is voorzien dat landbouwers vrijwillig kunnen instappen in de nulbemesting voor percelen die in het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN) liggen. Hier komt een compensatievergoeding tegenover te staan. Deze regeling wordt verder uitgewerkt.
|
Nieuwigheden voor natuurgebieden door Stikstofdecreet
Het Stikstofdecreet, goedgekeurd door de Vlaamse regering op 24 januari 2024, scherpt de regeling over de nulbemesting (2GVE/ha) aan op gronden die in de Speciale Beschermingszones van de Habitatrichtlijn (SBZ-H) liggen. 2GVE staat voor 2 grootvee-eenheden per hectare.
Wat verandert er?
- In de SBZ-H gebieden wordt de 2GVE-norm versneld ingevoerd, doordat de ontheffingen (vrijstellingen van het bemestingsverbod) vervallen op uiterlijk 1 januari 2028.
- De norm van 2GVE/ha wordt uiterlijk op 1 januari 2028 nieuw ingevoerd in alle andere groene bestemmingen die door gewestelijke, provinciale of gemeentelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen zijn geclassificeerd. Uitzondering hierop zijn de bestemmingen Agrarisch gebied van ecologisch belang en Agrarisch gebied met overdruk natuurverweving.
Huiskavels blijven vrijgesteld van de 2GVE-norm. Landbouwers die getroffen worden door de aanscherping van de nulbemesting hebben recht op een compensatievergoeding, uitgewerkt in flankerend beleid. Informatie op maat voor betrokken landbouwersLand- en tuinbouwers die percelen hebben in een groene bestemming binnen een Speciale Beschermingszone van de Habitatrichtlijn (SBZ-H) en die nog geen aanvraag deden, kunnen vanaf nu een aanvraag indienen voor een compensatievergoeding bij instap in de nulbemesting in 2027 of in 2028. Ze kregen hiervoor op 8 juli 2026 een bericht via het Mestbankloket. De betrokken landbouwers werden hierover al eerder geïnformeerd via het Mestbankloket op 19 februari 2025 of 21 oktober 2025.
Er zijn nog twee instapmomenten in de nulbemestingsregeling:
- 1 januari 2027 (vrijwillige overschakeling): dien uw aanvraag uiterlijk 30 september 2026 in.
- 1 januari 2028 (verplichte nulbemesting): dien uw aanvraag uiterlijk 30 september 2027 in.
De betrokken landbouwers kunnen via het Mestbankloket het aanvraagformulier invullen. Alleen volledig en correct ingediende aanvragen die voldoen aan de voorwaarden komen in aanmerking voor een vergoeding.
Opgelet: om aanspraak te maken op de vergoeding, is het verplicht om tijdig een aanvraag in te dienen voor 1 van de 2 instapmomenten. Zoniet gaat het recht op vergoeding verloren, maar moet de nulbemesting toch toegepast worden vanaf 1 januari 2028. |
Huidige regelgeving
Het Mestdecreet bakent met het oog op het behoud en de versterking van natuurwaarden kwetsbare gebieden natuur af. Het zijn de bestemmingen:
- natuurgebieden, natuurontwikkelingsgebieden, natuurreservaten en bosgebieden van de
gewestplannen volgens het decreet Ruimtelijke Ordening van 22 oktober 1996
- natuur en reservaat en bos van de
gewestelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen volgens het decreet Ruimtelijke Ordening van 18 mei 1999. Pas sinds 1 januari 2009 zijn die opgenomen in het Mestdecreet.
Op landbouwgronden die in kwetsbaar gebied natuur liggen, geldt een bemestingsverbod. Dat betekent dat elke vorm van bemesting verboden is met uitzondering van bemesting door rechtstreekse uitscheiding bij begrazing waarbij 2 grootvee-eenheden (2 GVE) per ha op jaarbasis worden toegelaten. Binnen die gebieden kan voor sommige percelen onder bepaalde voorwaarden vrijstelling van het bemestingsverbod verkregen worden door 2 bepalingen: de ontheffing en de huiskavel. De ontheffing is uitdovend en gaat verloren door overdracht van het gebruik van het perceel.
Sommige percelen komen in aanmerking voor de beheerovereenkomst 100 kg stikstof uit kunstmest per ha per jaar. Percelen kunnen ook in aanmerking komen voor vergoedingen.
Een perceel kan in natuurgebied terechtkomen door een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) of door gewestplannen. Alle regels voor die gebieden vindt u in de
brochure 'nulbemesting in natuurgebieden'.