Bemesten? Kijk naar de werkzame stikstof
Als u wilt bemesten, moet u altijd rekening houden met het principe van werkzame stikstof. Dat betekent dat u rekening moet houden met hoeveel stikstof een gewas effectief kan gebruiken in een bepaald jaar.
Hoeveel dient u wanneer toe, en op welke manier? En hoe berekent u de werkzame stikstof, de hoeveelheid stikstof die beschikbaar wordt voor de plant?
Respecteer altijd twee stikstofbemestingsnormen
U moet 2 stikstofbemestingsnormen respecteren:
- stikstofnorm voor dierlijke mest: die norm wordt uitgedrukt in kg totale stikstof (N) uit dierlijke mest per hectare en per jaar. De norm voor dierlijke mest bedraagt normaal 170 kg N/ha, maar bij bepaalde teelten geldt een lagere norm. Voor de stikstofnorm dierlijke mest, moet de totale stikstofinhoud (N) van de mest meegeteld worden.
- stikstofnorm voor werkzame stikstof: dit is de som van de werkzame stikstof (N), afkomstig van dierlijke mest, andere meststoffen en kunstmest. Die norm wordt uitgedrukt in kg werkzame N per hectare en per jaar.
De stikstofnorm voor werkzame stikstof wordt verminderd in functie van het gebiedstype en de teelt op het perceel. Landbouwers kunnen die reducties (gedeeltelijk) terugverdienen door het uitvoeren van
duurzame terugverdienpraktijken. Een overzicht van de algemene stikstofbemestingsnormen vindt u in de brochure
normen en richtwaarden.
Meer informatie over uw persoonlijke bemestingsnormen vindt u op de pagina
bemestingsnormen.
Bemestingsadviezen voor stikstof
Bemestingsadviezen voor stikstof worden berekend op basis van het principe van werkzame stikstof. Bemesten volgens een bemestingsadvies, betekent bemesten volgens de behoefte van de teelt, rekening houdend met de kenmerken van het perceel en de al aanwezige werkzame stikstof in de bodem. De hoeveelheid stikstof in het bemestingsadvies voor eenzelfde teelt, kan dus op het ene perceel hoger zijn dan op het andere perceel.
Voor een bemestingsadvies, kunt u naast de
erkende laboratoria ook een beroep doen op een 
erkend praktijkcentrum of een erkende producentenorganisatie.
Bedrijfsbenadering
Bemesten volgens de bedrijfsbenadering betekent dat u, in functie van de behoefte van de teelt en binnen de grenzen van de totale afzetruimte, kunt afwijken van de bemestingsnorm per perceel zolang de totale hoeveelheid nutriënten op bedrijfsniveau niet overschreden wordt. U mag echter per perceel nooit meer toedienen dan de volgende percentages:
- 125% voor werkzame stikstof;
- 150% voor stikstof uit dierlijke mest;
- 200% als de bemesting met dierlijke mest volledig wordt ingevuld met vaste mest zoals stalmest, champost en boerderijcompost of begrazing.
Een
uitzondering op de bedrijfsbenadering zijn de percelen met bemestingsbeperkingen door de 2GVE-regelgeving, een beheerovereenkomst, een ecoregeling of een agromilieuklimaatmaatregel.
Hoe past u werkzame stikstof toe in de praktijk?
Om te berekenen hoeveel werkzame stikstof (N) u toedient, moet u rekening houden met de werkingscoëfficiënt van de verschillende gebruikte meststoffen, of anders gezegd, de verhouding van de werkzame stikstof (N) ten opzichte van de totale stikstof (N).
Bij een werkingscoëfficiënt van 30 %, is 30% van de aanwezige stikstof beschikbaar tijdens het eerste jaar na toedienen. Een deel van de overige 70 % kan vrijkomen tijdens het tweede jaar en zelfs nog tijdens het derde jaar na toediening en de rest daarvan wordt opgenomen in de humusfractie van de bodem.
De Mestbank hanteert
forfaitaire werkingscoëfficiënten per mestsoort. Die vindt u terug in de
brochure Normen en Richtwaarden.
Voorbeeld
U wilt mais telen in gebiedstype 1, in niet-zandgrond. Het bemestingsadvies wijst uit dat 120 kg N/ha aangewezen is voor een optimale teeltgroei.
MAP 7 bepaalt dat de maximale bemestingsnorm voor mais in gebiedstype 1, niet-zandgrond, 143 kg N/ha voor werkzame N en 170 kg N/ha voor dierlijke mest bedraagt.
U wilt het perceel maximaal bemesten met dierlijke mest. Als u vloeibare dierlijke mest opbrengt, bedraagt de werkingscoëfficiënt 60%. Dat betekent dat van de toegediende 170 kg N/ha, 102 kg N/ha werkzaam is.
Dat is 18 kg N/ha minder dan het bemestingsadvies voorstelt. Dat tekort kunt u opvullen met kunstmest. Aangezien de werkingscoëfficiënt van kunstmest 100% bedraagt, kunt u nog 18 kg N/ha uit kunstmest toevoegen aan uw bemesting om het bemestingsadvies in te vullen. Dat komt bijvoorbeeld overeen met 66 kg/ha ammoniumnitraat 27% N.