Een compenserende vergoeding is een éénmalige vergoeding die een overheid betaalt om kapitaalschade bij zakelijk gerechtigden (vb. eigenaar) en inkomstenverlies bij gebruikers door gebruiksbeperkingen te vergoeden.
Het Instrumentendecreet stemt in totaal acht vergoedingen aan eigenaars of gebruikers beter op elkaar af: zowel de procedure voor aanvraag, toekenning als de berekening voor de hoogte van de vergoeding zijn geharmoniseerd. Alle vergoedingen zijn herleid tot één eigenaarsvergoeding (voor kapitaalverlies) en één gebruikersvergoeding (voor inkomstenverlies).
Planschadevergoeding is ondergebracht bij de eigenaarsvergoedingen, met administratieve procedure en belangrijke aanpassingen voor berekening en toekenning. Toepassingsvoorwaarden blijven echter verankerd in de geëigende regelgeving.
De bepaling van de eigenaarswaarde gebeurt aan de hand van:
Artikel 14 van het Instrumentendecreet van 26 mei 2023 regelt de berekening van eigenaarsvergoedingen, waaronder de planschadevergoeding. De vergoeding is het verschil tussen de eigenaarswaarde voor gebruiksbeperking, en de eigenaarswaarde erna.- De artikelen 31 tot 33 van het besluit van de Vlaamse Regering van 22 maart 2024 over het realisatiegericht instrumentarium regelen de bepaling van de eigenaarswaarde en de berekening van een vergoeding meer in detail. Bij besluit van 3 april 2026 wijzigde de Vlaamse Regering dit uitvoeringsbesluit. Voor wat de gestandaardiseerde methode voor het bepalen van de eigenaarswaarde betreft, machtigde de Vlaamse Regering de Vlaamse Minister van Omgeving om bij ministerieel besluit een voorstel van de Landcommissies goed te keuren. De Landcommissies stelden op 15 april een methode voor; de minister keurde dat voorstel bij besluit van 27 april 2026 goed. Het wijzigingsbesluit en MB met als bijlage de gestandaardiseerde methode voor het bepalen van de eigenaarswaarde (wordt gepubliceerd op 7 mei 2026 en treedt op 8 mei 2026 in werking) kan hier teruggevonden worden.
Welke compenserende vergoedingen zijn er?
| |
Eigenaarsvergoeding |
Gebruikersvergoeding |
| 1° de planschadevergoeding (incl. vergoeding voor aanduiding als watergevoelige open ruimtegebied) | x
| |
| 2° de bestemmingswijzigingscompensatie | x
| |
| 3° de compensatie ingevolge beschermingsvoorschriften | x
| |
| 4° de gebruikerscompensatie | | x
|
| 5° de vergoeding voor de uitvoering van een natuurinrichtingsproject | x
| x
|
| 6° de vergoeding ingevolge actieve inschakeling in de waterbeheersing | | x
|
| 7° de vergoeding betreffende de waterkeringen | x
| |
| 8° de vergoeding voor waardeverlies van gronden | x
| x
|
Hoe kan u een aanvraag voor een compenserende vergoeding indienen?
Via het Loket Landinrichting (vergoedingenloket) of analoog via het aanvraagformulier.