Water als bondgenoot tegen klimaatverandering
De Blue Deal is een kernonderdeel van het Vlaams Regeerakkoord en vertrekt vanuit een duidelijke ambitie: Vlaanderen weerbaarder maken tegen extreme weersomstandigheden, vandaag en in de toekomst. Droogteperiodes worden langer, hevige regenval intenser en de druk op onze waterkwaliteit neemt toe. Daarom investeert Vlaanderen in 2026 gericht in maatregelen die water vasthouden, bufferen en zuiveren, en tegelijk onze natuur en leefomgeving versterken. Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns: “Water is geen probleem dat we moeten wegwerken, maar een bondgenoot die we beter moeten benutten. Met de Blue Deal investeren we in 2026 meer dan 50 miljoen euro in projecten die Vlaanderen beschermen tegen droogte en overstromingen én die zorgen voor gezondere waterlopen en valleien."
Strategische gebieden: gerichte investeringen om valleigebieden waterweerbaar te maken
In 2026 gaat ongeveer 24 miljoen euro naar prioritaire strategische gebieden zoals de Demer, Dender, IJzer, Leie, Maas, Kleine Nete, Voer en Berwijn en de kustzones. In deze gebieden worden ingrepen gecombineerd op het vlak van waterveiligheid, waterbeschikbaarheid en waterkwaliteit. Concreet gaat het onder meer om:
- hermeandering van waterlopen en het herstel van natuurlijke oevers, zodat water trager kan afstromen en beter infiltreert;
- aanleg en uitbreiding van gecontroleerde overstromingsgebieden, bijvoorbeeld in de valleien van de Demer en de Dender;
- verwerving van gronden en gebouwen op strategische locaties om ruimte voor water te creëren en toekomstige risico's te beperken;
- herstel van natte natuur en valleigebieden, wat niet alleen water buffert maar ook biodiversiteit versterkt.
Ook buiten de strategische gebieden: waterweerbaarheid in heel Vlaanderen
De Blue Deal beperkt zich niet tot de strategische gebieden. In 2026 worden ook investeringen in overige gebieden voorzien, verspreid over heel Vlaanderen. Hiervoor wordt 10 miljoen euro uitgetrokken voor lokale projecten die inspelen op wateroverlast, droogte of waterkwaliteit, vaak in samenwerking met lokale besturen.
Voorbeelden zijn:
- de inrichting van bufferbekkens en vijvers die piekregen opvangen en water langer vasthouden;
- ontharding en herinrichting van valleien, zodat regenwater opnieuw de bodem in kan;
- lokale projecten, zoals heraangelegde beken of vallei-inrichtingen.
De overige middelen gaan in 2026 naar:
- investeringen in waterkwaliteit: 6 miljoen euro;
- gebiedscoalities (lokale samenwerkingsverbanden voor een klimaatrobuuster landschap): 5 miljoen euro;
- subsidies voor Natuur op School: 3 miljoen euro;
- beleids- en wetenschapsondersteuning: 2,96 miljoen euro.
Minister Jo Brouns: “De Blue Deal toont dat we kiezen voor een langetermijnvisie. Wat we in 2026 realiseren, is een investering in veiligheid, natuur en levenskwaliteit voor alle Vlamingen."