
Wat zijn Openruimteparels?
Openruimteparels zijn lokale projecten met gerichte klimaatdoelstellingen, in de open ruimte van de Antwerpse Zuidrand. Dit initiatief kadert binnen de doelstelling om in de Antwerpse Zuidrand de open ruimte te versterken. Meer info over het overkoepelend landinrichtingsproject vind je
hier.
De Openruimteparels
In 2024 keurde de planbegeleidingsgroep voor de Antwerpse Zuidrand zes 'Openruimteparels' goed, later bekrachtigd door de minister.
Deze initiatieven zetten in op de weerbaarheid tegen wateroverlast of droogte enerzijds, en op ontwikkeling van natuur, landbouw en beleving anderzijds. Vlaanderen investeert zo 118. 535 euro in lokale initiatieven binnen de Antwerpse Zuidrand.
De zes Openruimteparels:
1. Kleine Struisbeek (Wilrijk): Waterberging en natuur
Deze Openruimteparel voorziet meer ruimte voor water bij hevige regenval en infiltratie tijdens droge periodes, rond de Kleine Struisbeek. Water is hier het hoofdthema, maar de projectzone wordt zo ingericht dat planten en dieren mee profiteren van het nieuwe landschap. Langsheen de projectzone verbeteren onze partners ook het Geitenpad. Zo profiteren fietsers en wandelaar mee. Het project wordt uitgevoerd door de Provincie Antwerpen, in samenwerking met Natuurpunt en Atlas Copco.
Stand van zaken: in uitvoering
2. Gasthuishoeve Boshoek (Hove): Landbouw, natuur, landschap en educatie versterken elkaar
Rondom de Gasthuishoeve wordt het kleinschalige landbouwlandschap opgewaardeerd. Een heleboel maatregelen worden uitgevoerd: het herstel van de historische poel, het aanplanten van een bomenrij en de landschappelijke inkleding van de bedrijfsgebouwen. Dit komt de natuur ten goede, maar biedt ook ruimte voor natuur-en landbouweducatie. Een steiger aan de poel en de aanleg van een vlonderpad zorgen voor betere mogelijkheden om groepen te ontvangen. Stichting Kempens Landschap voert dit project uit, in samenwerking met de Gasthuishoeve Boshoek en het Regionaal Landschap Rivierenland.
Stand van zaken: volledig uitgevoerd, zie ook dit persartikel
3. Het Heilige Geestbos (Kontich): Waterretentie en beleving
Deze Openruimteparel zet in op waterretentie en hermeandering in het Heilige Geestbos. Het doel is om afstromend water op te houden en zo natte natuur een kans te geven. In overleg met lokale landbouwers wordt onderzocht hoe deze maatregelen ook bij de landbouwbedrijfsvoering kunnen helpen. Zo kunnen we water bufferen bij regenpieken en water vasthouden tijdens droogteperioden. Daarnaast wordt een centraal nieuw wandelpad aangelegd, zodat een missing link in het wandelnetwerk wordt weggewerkt. Het project wordt uitgevoerd door Natuurpunt, in samenwerking met de gemeente Kontich en Pidpa.
Stand van zaken: in uitvoering
4. Boniverlei (Edegem): Waterretentie, ontharding en vergroening
Ter hoogte van het kruispunt Boniverlei--Buizegemlei wordt een zone onthard. Deze ontharding maakt plaats voor een wadi. Dit is een stukje grond dat ontworpen is om regenwater op te vangen en geleidelijk te laten infiltreren in de grond. Nieuwe bomen en struiken zorgen voor een groenere omgeving en dit in de meest verharde wijk van de gemeente. De aanplantingen zijn een boost voor de biodiversiteit en leefbaarheid. De thema’s water, ontharding en natuur gaan dus hand in hand. Deze maatregelen passen in het project voor de heraanleg van het fietspad door Agentschap Wegen en Verkeer (AWV). Dit project wordt uitgevoerd door gemeente Edegem in samenwerking met AWV en Regionaal Landschap Rivierenland.
Stand van zaken: volledig uitgevoerd
5. De Struisbeekvallei (Wilrijk): Kansen voor natuur, water en landschap
Met de opmaak van een beheerplan, het uitgraven van twee extra poelen en het uitvoeren van een gericht beheer op de bestaande poelen zetten de Stad Antwerpen en district Wilrijk in op herstel van het leefgebied van de kamsalamander. Het doel is om het dalen van de populatie kamsalamanders een halt toe te roepen. Dit project wordt uitgevoerd door Stad Antwerpen/district Wilrijk in samenwerking met Natuurpunt.
Stand van zaken: in uitvoering
6. Speelstek, Reuzeplek! (Wilrijk): Water, ontharding, speelnatuur en beleving
De jeugdvereniging ’28 Zaoeja’ stroopt de mouwen op en gaat een parking ontharden en omtoveren naar een wadi. De wadi zal bestaan uit inheems, eetbaar groen en speelvoorzieningen voor zo’n 200 kinderen en jongeren. Dit project wordt uitgevoerd door de scoutsvereniging ’28 Zaoeja’, in samenwerking met de Vereniging der Katholiek Werken der Dekenij als eigenaar van de grond en in samenspraak met United Care vzw.
Stand van zaken: volledig uitgevoerd, zie ook dit persartikel