Het nitraatresidu toont hoeveel nitraat er na het groeiseizoen in de bodem achterblijft. Door het nitraatresidu te meten, is het mogelijk de impact van bemestingspraktijken te beoordelen en krijgen landbouwers een beeld van de toestand van de bodem net na het teeltseizoen. Hoe hoger het nitraatresidu, hoe groter de kans dat nitraten in de winter uitspoelen naar het grond- en oppervlaktewater. Een laag nitraatresidu wijst doorgaans op een goede afstemming tussen bemesting, gewasgroei en milieuzorg.
Omdat gewassen door de hogere temperaturen langer groeien en langer stikstof opnemen is de campagne met twee weken verlengd en worden er dit jaar voor het eerst stalen genomen tot 30 november in plaats van 15 november.
Bedrijven doelgericht geselecteerd
Sinds het 7de Mestactieplan is er geen 'automatische' nitraatresiduverplichting meer. Jaarlijks worden bedrijven geselecteerd op basis van een doelgerichte selectie. Op basis van bepaalde criteria, die binnen de focus van de meetcampagne van dat jaar vallen worden bedrijven geselecteerd. Denk aan criteria zoals de mestbalans, teeltplan, gebiedstype, mestproductie, ...
Door deze nieuwe aanpak en doordat er enkel nog op bedrijfsevaluaties ingezet wordt, moeten minder bedrijven nitraatresidumetingen laten uitvoeren. Aan de berekening van het aantal stalen per bedrijf is niets gewijzigd. De geselecteerde bedrijven werden op 16 september geïnformeerd via het Mestbankloket.
Eenvoudiger bodemstalen aanvragen
Via de vernieuwde applicatie 'SNapp2-bodem' op het Mestbankloket kunnen landbouwers voortaan eenvoudiger bodemstalen aanvragen en de status ervan continu opvolgen. Bovendien kunnen landbouwers ervoor kiezen om op eenzelfde perceel meerdere bodemparameters te laten analyseren (bijvoorbeeld pH, koolstof,...). Al blijft de boodschap, zeker wat stikstofstalen met bemestingsadvies betreft, om op het juiste tijdstip bodemstalen aan te vragen, zodat het bemestingsadvies beschikbaar is voor de bemesting wordt uitgevoerd.
De resultaten van bodemanalyses worden op een overzichtelijkere manier getoond in het Mestbankloket.
Meer bemonsteringspunten zorgen voor betrouwbare meting
De hoeveelheid nitraatstikstof in de bodem wordt gemeten tot op een diepte van 90 centimeter. Dit jaar wordt het nitraatresidu voor het eerst gemeten via 'gestratificeerde bemonstering', een nieuwe meetmethode met 40 bemonsteringspunten gelijkmatig verdeeld over het staal. Onderzoek heeft aangetoond dat deze meetmethode de verschillen binnen het perceel correcter meet waardoor het resultaat betrouwbaarder is.
Doordat er meer bemonsteringspunten nodig zijn, zal de staalname meer tijd in beslag nemen. Anderzijds moet er maar 1 deelstaal per 5 hectare genomen worden in plaats van 1 deelstaal per 2 hectare. Deze aanpassingen hebben een impact op de kostprijs. Landbouwers informeren het best vooraf bij het labo naar de kostprijs van de staalnames.
Van aanvraag tot resultaat
Naast SNapp2-bodem is ook de applicatie voor laboratoria en staalnemers ('SMIL') vernieuwd. De gloednieuwe mobiele app, 'SMIL Go' genoemd, helpt de staalnemers om, vanop terrein, met hun smartphone, de planning van de staalnames op te volgen en om de nieuwe, gestratificeerde bemonsteringsmethode correct toe te passen.
De verschillende applicaties vormen één beveiligde, digitale omgeving waarin aanvragen, opvolging staalnames en resultaten vlotter doorstromen. Dat gebeurde in samenwerking met alle partijen en is een win-win voor landbouwers, staalnemers en laboratoria.
Vragen over het nitraatresidu?
Neem een kijkje op de webpagina's
nitraatresidu,
nitraatresiducampagne 2026,
nieuwe meetmethode en
veelgestelde vragen.